آرماتور

آرماتور بندی چیست

کلیه مصالح بنائی از جمله بتن، تاب و تحمل کشش را نداشته و در اندک زمان در مقابل نیروی کششی از همدیگر گسیخته می‌شوند. حداکثر نیرویی که بتن می‌تواند تحمل نماید ۳۲ کیلوگرم بر سانتی‌مترمربع می‌باشد. تازه این در صورتی است که بتن با مشخصات عالی ساخته شده باشد و مشخص است که در کارگاه‌های معمولی کمتر می‌توان به این نتیجه رسید. برای اینکه تاب تحمل نیروی کششی در بتن را به حد دلخواه برسانیم از فولاد که معمولا به صورت میلگرد آجدار یا ساده می‌باشد استفاده می‌شود. در مقاطعی که بتن تحت تاثیر نیروی کششی باشد فولادگذاری می‌شود. فولاد آلیاژی است که از آهن و کربن تشکیل شده؛ هر چقدر درصد کربن بیشـتر باشد فولاد سخـت‌تر و شکننده‌تر شده و خاصیت شکل‌پذیری آن کمتر می‌شود. فولادی که در ساختمان مصرف می‌شود باید به راحتی شکل‌پذیر باشد تا بصورت دلخواه و سرد، خم شود. باید توجه داشت که سطح فولاد کاملا تمیز بوده و عاری از مواد خارجی باشد. در نقشه‌های ساختمانی میلگرد ساده را با علامت Ø و میلگرد آجدار را با علامت Φ نشان می‌دهند. و میلگرد را با قطر آن می‌خوانند؛ مثلا میلگرد نمره ۱۸ میلگردی است که قطر آن ۱۸ میلی‌متر می‌باشد. میلگردها معمولا به طول ۱۲ و یا کلافی به بازار عرضه می‌شود.

۱- بستن آرماتور:

آرماتوربندی از حساس‌ترین و بادقت‌ترین قسمت‌های ساختمانی بتنی می‌باشد؛ زیرا همانطوری که قبلا گفته شد کلیه نیروهای کششی در ساختمان بوسیله میلگردها تحمل می‌شود. بدین لحاظ در اجرای آرماتوربندی ساختمان‌های بتنی باید نهایت دقت و حوصله به عمل آید. برای تعین تعداد میلگردها (آرماتورها) و تعیین قطر آنها از دو راه که یکی محاسـبه و دیـگری آئیـن‌نامه اسـت استفاده می‌کنیم. در مورد اول مهندس محاسب با توجه به مشخصات قطعه بتنی قطر میلگردها را تعین و در نقشه‌های مربوط  مشخص می‌نماید.

کارگاه آرماتوربندی باید در قسمتی از کارگاه اصلی تشکیل شود. مسئول کارگاه باید از روی نقشه‌ها تعداد و شکل هر آرماتور را تعین نموده و خم کردن هر کدام را زیر نظر داشته باشد تا همه مشخصات از جمله (مقدار خم، نحوه خم، زوایه خم و طول قلاب‌‎ها) طبق نقشه انجام شود. نوع میلگردها (آجدار یا ساده) هم باید با نقشه‌ها مطابقت داشته باشد. میلگردهای نمره پائین مثلا نمره ۸ و ۱۰ که گاهاً به صورت کلاف به کارگاه آورده می‌شوند را باید قبلا به طول‌های مناسب بریده و بوسیله کشیدن صاف نموده و آن‌گاه مصرف نمایند یا به آنها شکل دهند.

نکته: آرماتورها باید به هم بسته شوند تا در موقع بتن‌ریزی از جای خود تکان نخورده و جابجا نشوند. فاصله آنها از یکدیگر باید طوری باشد که بزرگترین دانه بتن به راحتی از بین آنها رد شده در جای خود قرار گیرد. معمولا برای بستن آرماتور در گوشه‌ها از ۸ و در وسط از ساده استفاده می‌شود.

۲- خم کردن آرماتورها:

آرماتورهای تا قطر ۱۲میلی‌متر را می‌توان با آچار گوساله (f) و با دست به راحتی خم نمود ولی آرماتورهای بزرگ‌تر تا ۲۵ میلی‌متر براحتی خم نمی‌شوند و احتیاج به فشار زیاد دارد. آرماتورهای بزرگتر از ۲۵ را با دست به هیچ نحو نمی‌توان خم نمود و باید با دستگاهای مکانیکی مجهز به فلکه خم شود. قطر فلکه خم می‌بایست مناسب با قطر آرماتور بوده و بوسیله مهندس محاسب و مهندس کارگاه تعین شود. آرمـاتورهای ساده را می‌توان به صورت گونیا در آورد و خم کرد. سرعت خم کردن آن باید متناسب با درجه حرارت محیط باشد و از خم کردن آرماتورها در حرارت کمتر از ۵ درجه سانتی‌گراد خوداری شود. میلگردهای خم شده را نباید دوباره باز و در جای دیگر استفاده کرد. در مواقع ضروری باز کردن خم‌ها با نظر مهندس ناظر باشد. معمولا گونیاهایی که برای هر آرماتور می‌زنند حداقل DB 12 می‌باشد؛ یعنی باید ۱۲ برابر قطر میلگرد خم شود. مثلا طول خمِ آرماتورهای نمره ۱۸ باید از شروع خم حدود ۲۲ سانتی‌متر شود: ۲۱۶ mm=18×۱۲٫ هنگامی که می‌خواهیم برای خاموت‌ها (آرماتورهای عرضی) قلاب بزنیم باید قلاب با زاویه ۱۳۵ درجه خم شود. یعنی زاویه داخلی آن ۴۵۰ باشد تا دو قلاب بصورت موازی همدیگر قرار گرفته و در داخل بتن اصلی پوشانده شوند.

نکته: همه آرماتورها باید به صورت سرد خم شده و از خم کردن آرماتورها بوسیله حرارت خوداری گردد.

۳- وصله کردن آرماتورها:

باید توجه داشت که طول میلگردهای موجود در بازار ۱۲متر می‌باشد. برای یکپارچه شدن تیر یا ستون در بعضی از قسمت‌های ساختمان که طول آنها از ۱۲متر بیشتر باشد، باید اتصال برقرار شود. و این اتصال میلگردها با هم می‌بایست حدالمقدور به حداقل برسد؛ یعنی طول هم‌پوشانی میلگردها با همدیگر طوری باشد که حـداقل کشـش تیر را تحمل کند. در واقع این اتصـال از روی ناچاری است. اتصالات باید در کم‌تنش‌ترین مکان صورت گیرد. باید توجه داشت که کلیه اتصالات در یک مقطع نباشد، یعنی یک در میان انجام شود. اتصال دو آرماتور در ساختمان‌های بتنی اغلب بصورت پوتینی بوده و با روی هم آوردن دو قطعه انجام می‌شود.

این نوع اتصال و وصله‌ها برای آرماتورهای تا نمره ۳۲ مجاز می‌باشد و بدین طریق است که دو قطعه آرماتور را در کنار هم قرار داده و بوسیله سیم آرماتوربندی به همدیگر متصل می‌نمایند. طول روی هم آمدن دو قطعه باید به اندازه قید شده در نقشه باشد و چنانچه قید نگردیده باشد باید به وسیله مهندس ناظر کارگاه تعیین شود. مقدار این طول معمولا ۴۰ برابر قطر میلگرد مصرفی است.

۴- آرماتورهای انتظار (یا ریشه):

آرماتورهای انتظار که برای اتصال شالوده به ستون بکار می‌رود باید تا سطح آرماتورهای زیرین پی ادامه داشته باشد ولی اگر ارتفاع پی از ۲۵/۱ متر تجاور کند می‌توان فقط ۴ عدد آرماتورهای گوشه‌های ستون را تا آرماتور زیرین پی ادامه داد و بقیه آرماتورهای ستون را به اندازه صافی داخل بتن پی نمود. کلیه آرماتورهای انتظار باید در انتها دارای خم ۹۰۰ بوده و به صورت خاموت به یکدیگر متصل شوند و در داخل پی به خوبی مستقر شوند. به عبارت دیگر باید خاموت‌های ستون تا داخل پی ادامه یافته و طول آن قسمت از آرماتور انتظار که باید خارج از پی قرار گیرد تا میلگردهای ستون به آنها بسته شوند به وسیله مهندس محاسب تعیین گردد. ولی هیچگاه نباید از۵۰ الی ۶۰ سانتی‌متر کمتر باشد.

۵- چگونه شبکه میلگرد ستون را به ریشه وصل کنیم:

بعد از اجرای فونداسیون و تعبیۀ میلگردهای انتظار، اگر بخواهیم میلگردهای ستون را در کنار میلگردهای انتظار قرار دهیم، می‌بایست ستون از محور خود، به اندازه کلفتی میلگرد انتظار منحرف گردد. ولی بهتر است که در آرماتورهای ستون انحنای کوچکی ایجاد شود تا ستون درست در محل محور خود قرار گرفته و کوچکترین انحرافی نداشته باشد. این انحنا باید به اندازه قـطر میلگرد ستـون بوده و آنها را چنانچه کوچک و سبک باشد با سیم آرماتوربندی در زمین محکم می‌کنیم. سپس آن را با خاموت‌های ستون به یک شبکه تبدیل، و بعد از بتن‌ریزی پی، قفسۀ آرماتورهای ستون را که از قبل آماده شده به آرماتورهای انتظار متصل می‌کنیم. این کار باید حداقل ۳-۴ روز بعد از بتن‌ریزی پی انجام شود. زیرا در غیر این صورت با توجه به اینکه بتن پی هنوز سخت نشده است در اثر لنگر آرمـاتورهای ستون، میلگردهای انتظار از جای خود تکان خورده و پی متلاشی می‌شود.

بعد از بتن آرماتورهای ستون، برای تثبیت موقعیت هر ستون ابعاد آن را به وسیله تیرهای چوبی در پای ستون مشخص می‌نمایند. و یا با ریسمان رنگ ابعاد ستون را خط می‌زنند تا قالب را بر روی آن قرار دهند. باید توجه داشت که برای تثبیت ابعاد ستون هیچگاه نبایست با ریختن در پای آن اقدام شود.

مقطع اغلب ستون‌ها در ساختمان‌های معمولی مربع یا مستطیل و بندرت دایره یا چند ضلعی می‌باشد. در هر حال عرض مقطع ستون نباید از ۲۰ سانتی‌متر کمتر و همچنین سطح مقطع آن نباید از ۶۰۰ سانتی‌متر کمتر باشد.

آرماتورهای طولی و عرضی ستون‌ها باید طوری به هم بافته شوند که در موقع حمل و نقل و کار گذاشتن و بتن‌ریزی خطر جابجا شدن آرماتورها و دور و نزدیک شدن آنها از همدیگر وجود نداشته باشد. حداقل قطر آرماتورهای طولی ۱۴ میلی‌متر بوده، و حداقل تعداد آرماتورهای طولی در مقاطع مربع و مستطیل ۴ عدد، در مقطع دایره ۶ عدد و در مقطع چندضلعی تعداد اضلاع می‌باش

 

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>